Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp: Nghĩa vụ kê khai mới theo Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp (Luật số 76/2025/QH15) là lần đầu tiên đưa vào khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp” và nghĩa vụ kê khai, lưu giữ thông tin về chủ thể này. Đây là thay đổi quan trọng mà mọi doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu phức tạp hoặc có vốn đầu tư nước ngoài, cần nắm rõ để tuân thủ.

Mục 01Bối cảnh và mục tiêu

Luật số 76/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Việc bổ sung quy định về chủ sở hữu hưởng lợi nhằm đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, tăng cường minh bạch về sở hữu thực chất của doanh nghiệp.

Mục 02Chủ sở hữu hưởng lợi là ai?

Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân là cá nhân có quyền sở hữu thực tế đối với vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó, trừ trường hợp người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ theo pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Nói cách khác, đây là cá nhân đứng sau, thực sự sở hữu hoặc kiểm soát doanh nghiệp, dù có thể không đứng tên trực tiếp trên giấy tờ đăng ký. Quy định hướng tới việc “nhìn xuyên” các lớp sở hữu trung gian để xác định người thực sự hưởng lợi và chi phối.

Mục 03Nghĩa vụ mới của doanh nghiệp

Từ ngày 01/7/2025, doanh nghiệp có thêm các nghĩa vụ liên quan đến chủ sở hữu hưởng lợi, bao gồm:

• Kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh.
• Thu thập, cập nhật, lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi.
• Cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xác định chủ sở hữu hưởng lợi khi được yêu cầu.
• Thông báo thay đổi cho cơ quan đăng ký kinh doanh khi có thay đổi thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi (trừ trường hợp công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán theo quy định).

Mục 04Thông tin cần kê khai

Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi thường bao gồm các thông tin cơ bản về cá nhân, chẳng hạn: họ tên; ngày tháng năm sinh; quốc tịch; dân tộc; giới tính; địa chỉ liên lạc; tỷ lệ sở hữu hoặc quyền chi phối; và thông tin về giấy tờ pháp lý của cá nhân chủ sở hữu hưởng lợi.

Mục 05Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ?

• Rà soát cấu trúc sở hữu để xác định cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi theo tiêu chí sở hữu thực tế vốn điều lệ hoặc quyền chi phối.
• Thu thập, chuẩn hóa và lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi trong hồ sơ doanh nghiệp.
• Thực hiện kê khai với cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định, và cập nhật, thông báo khi có thay đổi.
• Với doanh nghiệp có nhiều lớp sở hữu hoặc yếu tố nước ngoài, cân nhắc tham vấn pháp lý để xác định đúng chủ sở hữu hưởng lợi, tránh kê khai thiếu hoặc sai.

Mục 06Lưu ý cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu đa tầng, thông qua công ty mẹ ở nước ngoài hoặc quỹ đầu tư, cần đặc biệt lưu ý việc xác định cá nhân hưởng lợi cuối cùng. Việc xác định đúng không chỉ đáp ứng nghĩa vụ pháp lý tại Việt Nam mà còn giúp doanh nghiệp minh bạch trong quan hệ với ngân hàng, đối tác và cơ quan quản lý.

Mục 07Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chủ sở hữu hưởng lợi là gì?

Là cá nhân có quyền sở hữu thực tế đối với vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp, theo Luật số 76/2025/QH15.

Nghĩa vụ kê khai áp dụng từ khi nào?

Từ ngày 01/7/2025, thời điểm Luật số 76/2025/QH15 có hiệu lực.

Doanh nghiệp phải kê khai những thông tin gì?

Các thông tin cơ bản về cá nhân chủ sở hữu hưởng lợi như họ tên, ngày sinh, quốc tịch, địa chỉ liên lạc, tỷ lệ sở hữu hoặc quyền chi phối và giấy tờ pháp lý.

Công ty niêm yết có phải thông báo thay đổi không?

Nghĩa vụ thông báo thay đổi thông tin chủ sở hữu hưởng lợi có ngoại lệ đối với công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán theo quy định.

Mục 08HTIC đồng hành cùng doanh nghiệp

Quy định về chủ sở hữu hưởng lợi đặt ra yêu cầu tuân thủ mới, đặc biệt với doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu phức tạp hoặc yếu tố nước ngoài. Công ty Luật TNHH HTIC hỗ trợ doanh nghiệp rà soát cấu trúc sở hữu, xác định chủ sở hữu hưởng lợi, chuẩn hóa hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ kê khai, cập nhật theo đúng quy định. Hãy liên hệ HTIC để được tư vấn giải pháp tuân thủ phù hợp với mô hình doanh nghiệp của bạn.

Căn cứ pháp lý: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp (Luật số 76/2025/QH15), thông qua ngày 17/6/2025, hiệu lực 01/7/2025.