Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) hiệu lực 01/7/2026: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì

Mục 01Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) hiệu lực 01/7/2026: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì

Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 đã áp dụng từ 01/7/2020. Đây là một trong những thay đổi pháp lý có ảnh hưởng rộng nhất tới cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2026. Bài viết tổng hợp những điểm mới quan trọng và những việc doanh nghiệp nên rà soát trước thời điểm luật có hiệu lực.

Thời điểm hiệu lực và quy định chuyển tiếp

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/7/2026. Riêng một số quy định tại Điều 13 và Điều 26 liên quan đến nghĩa vụ khai thuế, tính thuế, khấu trừ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã có hiệu lực sớm từ 01/01/2026.

Về chuyển tiếp, theo Điều 53 của Luật mới: các khoản thuế được miễn, giảm, không thu phát sinh trước ngày 01/7/2026 tiếp tục xử lý theo Luật Quản lý thuế 2019; các khoản tiền thuế nợ đến hết ngày 30/6/2026 được xử lý theo Luật Quản lý thuế 2025. Doanh nghiệp cần xác định đúng thời điểm phát sinh nghĩa vụ để áp dụng đúng quy định.

Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm

Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025 bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm, trong đó đáng chú ý: cố tình không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, kịp thời, chính xác; gian lận, trục lợi tiền thuế, tiền ngân sách nhà nước; làm sai lệch kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm thuế; chống đối, trì hoãn, không cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ kiểm tra thuế; làm giả hoặc tạo lập trái phép hóa đơn, chứng từ điện tử. Đây là tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý sẽ siết chặt hơn các hành vi gây cản trở công tác quản lý thuế trong môi trường số.

Kéo dài thời hạn kiểm tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp

Đây là thay đổi tác động trực tiếp tới hầu hết doanh nghiệp. Theo điểm d khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, thời hạn kiểm tra thuế tại trụ sở là không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định, được gia hạn một lần không quá 20 ngày. Riêng doanh nghiệp có giao dịch liên kết, thời hạn là không quá 40 ngày và có thể gia hạn một lần không quá 40 ngày. Trường hợp cần thu thập, trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 02 năm (không tính thời gian tạm dừng kiểm tra).

So với quy định cũ tại Điều 110 Luật 2019 (không quá 10 ngày làm việc, gia hạn 10 ngày làm việc), thời hạn kiểm tra đã được nới rộng đáng kể. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp cần chuẩn bị nguồn lực và hồ sơ kỹ lưỡng hơn cho một kỳ kiểm tra có thể kéo dài. Xem chi tiết quy trình và quyền của doanh nghiệp tại bài doanh nghiệp bị thanh tra, kiểm tra thuế cần làm gì.

Sửa đổi các trường hợp kiểm tra thuế tại trụ sở

Điều 22 cũng điều chỉnh các trường hợp kiểm tra: bổ sung tiêu chí “rủi ro cao” đối với doanh nghiệp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình, giải thể, phá sản, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm; bổ sung trường hợp kiểm tra theo yêu cầu giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế và hồ sơ miễn, giảm, không thu thuế của người nộp thuế có rủi ro cao. Doanh nghiệp đang trong giai đoạn tái cấu trúc cần đặc biệt lưu ý khả năng bị đưa vào diện kiểm tra.

Tiền chậm nộp và xử lý số thuế nộp thừa

Theo Điều 16 Luật Quản lý thuế 2025, Luật giao Chính phủ quy định mức tính tiền chậm nộp phù hợp với tình hình kinh tế – xã hội từng thời kỳ, cũng như các trường hợp không tính, chưa tính hoặc điều chỉnh tiền chậm nộp. Như vậy, mức 0,03%/ngày theo Điều 59 Luật 2019 áp dụng đến hết 30/6/2026; từ 01/7/2026 doanh nghiệp cần theo dõi văn bản hướng dẫn của Chính phủ. Bên cạnh đó, Điều 15 điều chỉnh quy định về xử lý số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa, bổ sung cơ chế đối với thuế giá trị gia tăng nộp thừa khi nhập khẩu hàng hóa.

Chuyển đổi số và quản lý thuế trên nền tảng dữ liệu

Một định hướng xuyên suốt của Luật Quản lý thuế 2025 là quản lý thuế dựa trên cơ sở dữ liệu và nguyên tắc quản lý rủi ro, mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số. Doanh nghiệp hoạt động trên môi trường số, có yếu tố nước ngoài hoặc kinh doanh thương mại điện tử cần rà soát lại nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo khung pháp lý mới.

Tác động thực tế tới chi phí tuân thủ của doanh nghiệp

Việc kéo dài thời hạn kiểm tra và bổ sung tiêu chí “rủi ro cao” đồng nghĩa doanh nghiệp có thể phải dành nhiều thời gian, nhân sự hơn cho mỗi kỳ làm việc với cơ quan thuế. Bên cạnh đó, định hướng quản lý dựa trên dữ liệu khiến các sai lệch giữa hóa đơn điện tử, tờ khai và sổ sách dễ bị phát hiện hơn. Doanh nghiệp có giao dịch liên kết, hoạt động đa quốc gia hoặc kinh doanh trên nền tảng số là nhóm chịu tác động rõ nhất, do thời hạn kiểm tra dài hơn và phạm vi thu thập thông tin rộng hơn. Đầu tư cho việc chuẩn hóa hồ sơ và rà soát tuân thủ từ sớm sẽ giúp giảm rủi ro bị truy thu, xử phạt về sau.

Doanh nghiệp nên rà soát những gì trước 01/7/2026

Trước thời điểm luật có hiệu lực, doanh nghiệp nên: rà soát tình trạng nợ thuế đến 30/6/2026 để xác định cơ chế xử lý áp dụng; chuẩn hóa hồ sơ kế toán, hóa đơn điện tử, chứng từ theo từng kỳ; đánh giá rủi ro bị đưa vào diện kiểm tra (đặc biệt nếu đang tái cấu trúc hoặc có giao dịch liên kết); cập nhật quy trình nội bộ về khai và nộp thuế; và xây dựng phương án ứng phó nếu phát sinh kiểm tra, thanh tra. Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp tránh bị động khi khung pháp lý thay đổi.

HTIC hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ Luật Quản lý thuế 2025

Công ty Luật TNHH HTIC cung cấp dịch vụ rà soát tuân thủ thuế theo khung pháp lý mới: đánh giá rủi ro pháp lý, chuẩn hóa hồ sơ, tư vấn cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết và yếu tố nước ngoài, đồng hành khi doanh nghiệp bị kiểm tra hoặc thanh tra thuế. Doanh nghiệp cần hỗ trợ gấp có thể kết nối qua dịch vụ luật sư tư vấn pháp lý về thuế qua Zalo, hoặc tham khảo thêm hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 tại Thông tư 20/2026/TT-BTC. Là công ty luật thành lập năm 2011 với hơn 15 năm kinh nghiệm, tiền thân là công ty tư vấn pháp chính, HTIC kết hợp góc nhìn pháp lý chuyên sâu với hiểu biết thực tiễn quản trị doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ khi nào? Từ 01/7/2026, trừ một số quy định tại Điều 13 và Điều 26 đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã có hiệu lực từ 01/01/2026.

2. Khoản nợ thuế phát sinh trước 01/7/2026 xử lý theo luật nào? Các khoản tiền thuế nợ đến hết 30/6/2026 được xử lý theo Luật Quản lý thuế 2025; các khoản được miễn, giảm, không thu phát sinh trước 01/7/2026 tiếp tục xử lý theo Luật 2019 (Điều 53).

3. Thời hạn kiểm tra thuế tại trụ sở thay đổi ra sao? Từ 01/7/2026 là không quá 20 ngày (gia hạn 20 ngày); doanh nghiệp có giao dịch liên kết là 40 ngày (gia hạn 40 ngày), thay cho mức 10 ngày làm việc theo Luật 2019.

4. Mức tiền chậm nộp còn là 0,03%/ngày không? Mức 0,03%/ngày áp dụng đến hết 30/6/2026 theo Điều 59 Luật 2019. Từ 01/7/2026, mức tính tiền chậm nộp do Chính phủ quy định theo Điều 16 Luật 2025.

5. Doanh nghiệp thương mại điện tử có chịu tác động không? Có. Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số.

Liên hệ HTIC để được tư vấn

Để được hỗ trợ rà soát tuân thủ Luật Quản lý thuế 2025 trước thời điểm hiệu lực, doanh nghiệp có thể nhắn tin qua Zalo OA của HTIC hoặc gọi Hotline 0379 044 299. Email: ls.tqhung@gmail.com.

Bài viết HTIC tổng hợp – Cập nhật 02/06/2026.