Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đầu tư 2025: 4 điểm mới doanh nghiệp và nhà đầu tư FDI cần nắm ngay

Mục 01NGHỊ ĐỊNH 96/2026/NĐ-CP HƯỚNG DẪN LUẬT ĐẦU TƯ 2025 — 4 ĐIỂM MỚI DOANH NGHIỆP VÀ NHÀ ĐẦU TƯ FDI CẦN NẮM NGAY

Tóm tắt: Ngày 31/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư năm 2025 (có hiệu lực từ 01/3/2026). Bài viết dành cho doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài (FDI), tóm lược những thay đổi quan trọng nhất và các việc cần rà soát ngay để bảo vệ quyền lợi đầu tư.

1. Bối cảnh: Nghị định 96/2026/NĐ-CP cụ thể hoá Luật Đầu tư 2025

Luật Đầu tư 2025 đặt nền tảng cho một chu kỳ cải cách môi trường đầu tư, theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, minh bạch hoá thủ tục và tăng cường bảo đảm quyền của nhà đầu tư. Nghị định 96/2026/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn then chốt, điều chỉnh các nhóm nội dung lớn:

• Ngành, nghề và điều kiện đầu tư kinh doanh: làm rõ danh mục ngành nghề cấm và ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư.
• Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài: xác định rõ phạm vi, tỷ lệ và hình thức tham gia.
• Bảo đảm, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư: cơ chế bảo vệ ưu đãi khi pháp luật thay đổi.
• Thủ tục đầu tư và quản lý nhà nước về đầu tư: bao gồm thủ tục đầu tư đặc biệt cho một số khu vực ưu tiên.

2. Bốn điểm mới nổi bật

Doanh nghiệp và nhà đầu tư nên đặc biệt lưu ý các thay đổi sau:

• Bảo đảm ưu đãi đầu tư khi thay đổi pháp luật: Trường hợp văn bản pháp luật mới làm thay đổi ưu đãi đang áp dụng, nhà đầu tư được bảo đảm tiếp tục hưởng ưu đãi theo Điều 12 Luật Đầu tư. Nhà đầu tư gửi văn bản đề nghị kèm giấy tờ chứng minh ưu đãi (Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư…); cơ quan đăng ký đầu tư xem xét, quyết định trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.
• Thủ tục đầu tư đặc biệt: Cơ chế ưu tiên, rút gọn dành cho dự án triển khai trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế, giúp đẩy nhanh tiến độ cấp phép.
• Lập tổ chức kinh tế trước khi có dự án đầu tư: Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế tại Việt Nam trước khi hình thành dự án, tạo thuận lợi cho các bước chuẩn bị và xin giấy phép.
• Quyền tiếp cận thông tin dự án: Khi nhà đầu tư có yêu cầu, cơ quan nhà nước có trách nhiệm cung cấp thông tin về quy hoạch, danh mục dự án trong thời hạn 05 ngày làm việc.

3. Phân tích tác động

Đối với doanh nghiệp đang hoạt động: cơ chế bảo đảm ưu đãi giúp giảm rủi ro chính sách, đặc biệt với các dự án dài hạn đã được cấp ưu đãi thuế, tiền thuê đất. Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý gốc để làm căn cứ đề nghị bảo đảm khi cần.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài (FDI): việc cho phép lập tổ chức kinh tế trước khi có dự án và thủ tục đầu tư đặc biệt rút ngắn đáng kể thời gian gia nhập thị trường. Tuy vậy, điều kiện tiếp cận thị trường theo ngành nghề vẫn cần được rà soát kỹ trước khi cam kết vốn.

4. Khuyến nghị và hướng dẫn hành động

Doanh nghiệp và nhà đầu tư nên thực hiện các bước sau:

• ☐ Rà soát toàn bộ giấy tờ ưu đãi đầu tư hiện có và lưu trữ bản gốc để sẵn sàng đề nghị bảo đảm khi pháp luật thay đổi.
• ☐ Đối chiếu ngành nghề kinh doanh với danh mục ngành nghề cấm và có điều kiện theo Luật Đầu tư 2025.
• ☐ Với nhà đầu tư FDI: đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường trước khi lựa chọn hình thức và lộ trình đầu tư.
• ☐ Cân nhắc áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt nếu dự án nằm trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế.
• ☐ Theo dõi các thông tư, văn bản hướng dẫn tiếp theo để cập nhật kịp thời.

Lời khuyên từ HTIC

Công ty Luật HTIC có kinh nghiệm đồng hành cùng nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là nhà đầu tư Nhật Bản, trong các thủ tục đăng ký đầu tư, xin chấp thuận chủ trương và bảo đảm ưu đãi đầu tư. HTIC có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường và chuẩn bị hồ sơ theo đúng quy định của Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

Việc chuẩn bị sớm và bài bản sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các cải cách mới, đồng thời hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án.

Căn cứ pháp lý: Luật Đầu tư năm 2025 (hiệu lực 01/3/2026); Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.

HTIC tổng hợp — Cập nhật 22/05/2026