Nghị định 217/2026/NĐ-CP – Bản lề mới cho quản lý hoạt động xây dựng từ 01/7/2026

Ngày 19/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 217/2026/NĐ-CP về quản lý hoạt động xây dựng, có hiệu lực từ 01/7/2026, đồng thời với Luật Xây dựng 2025 (Luật số 135/2025/QH15). Nghị định thay thế Nghị định 175/2024/NĐ-CP – văn bản trước đó hướng dẫn Luật Xây dựng 2014. Đây là mảnh ghép pháp lý quan trọng để hoàn thiện khung quản lý đầu tư xây dựng trong bối cảnh chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình 02 cấp.

Với chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn thiết kế – khảo sát và cả nhà đầu tư nước ngoài đang triển khai dự án tại Việt Nam, việc nắm bắt kịp thời các thay đổi này giúp tránh rủi ro về trình tự thủ tục, chậm tiến độ và xử phạt hành chính.

Mục 01Nghị định 217/2026 hướng dẫn những nội dung cốt lõi nào?

Nghị định quy định chi tiết một loạt điều của Luật Xây dựng 2025, trong đó đáng chú ý:

• Trình tự đầu tư xây dựng (Điều 16): chuẩn hoá các bước từ chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến kết thúc đưa công trình vào khai thác.
• Thiết kế xây dựng (Điều 19) và khảo sát xây dựng (Điều 21, 22): yêu cầu về nội dung, chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể.
• Dự án quy mô nhỏ, tính chất kỹ thuật đơn giản (Điều 23): mở rộng các trường hợp chỉ phải lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật, hoặc không phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi/Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
• Hình thức tổ chức quản lý dự án (Điều 32): lựa chọn Ban quản lý dự án chuyên ngành, khu vực, Ban quản lý dự án một dự án, hoặc thuê tư vấn quản lý.
• Giấy phép xây dựng (Điều 44): điều kiện, thẩm quyền, hồ sơ, trình tự cấp, điều chỉnh, gia hạn, cấp lại, thu hồi, hủy và công khai giấy phép.
• Quản lý trật tự xây dựng (Điều 47) và công trình đặc thù, công trình cấp bách (Điều 68, 70).

Mục 02Điểm mới doanh nghiệp cần lưu ý ngay

Một dự án – rút gọn thủ tục

Tinh thần cải cách của Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026 là giảm số lượng thủ tục hành chính, mở rộng nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng và nhóm dự án chỉ lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Chủ đầu tư cần rà soát lại phân loại dự án của mình để áp dụng đúng trình tự, tránh làm thừa hoặc thiếu bước.

Thẩm quyền chuyển về chính quyền 02 cấp

Nghị định 217/2026 gắn với việc phân định lại thẩm quyền quản lý nhà nước về xây dựng theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp (cấp tỉnh và cấp xã), bãi bỏ một phần Nghị định 140/2025/NĐ-CP và 144/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền cấp phép và thẩm định để nộp hồ sơ đúng địa chỉ.

Chuyển tiếp hợp đồng, giấy phép đang thực hiện

Với các dự án, hồ sơ, giấy phép được cấp trước 01/7/2026, doanh nghiệp cần kiểm tra quy định chuyển tiếp trong Nghị định để biết văn bản nào tiếp tục có hiệu lực và thủ tục nào phải điều chỉnh theo quy định mới.

Mục 03HTIC khuyến nghị gì cho chủ đầu tư và nhà thầu?

Doanh nghiệp nên: (1) rà soát lại toàn bộ dự án đang triển khai để phân loại theo Luật Xây dựng 2025; (2) cập nhật quy trình nội bộ về xin phép, thẩm định, nghiệm thu; (3) rà soát mẫu hợp đồng xây dựng, hồ sơ năng lực nhà thầu; (4) xác định cơ quan có thẩm quyền mới theo mô hình 02 cấp.

Mục 04Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Nghị định 217/2026 có hiệu lực từ khi nào?
Từ 01/7/2026, cùng thời điểm Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực.

2. Nghị định 217/2026 thay thế văn bản nào?
Thay thế Nghị định 175/2024/NĐ-CP về quản lý hoạt động xây dựng.

3. Dự án của tôi được cấp phép trước 01/7/2026 có phải làm lại thủ tục không?
Không đương nhiên. Cần đối chiếu quy định chuyển tiếp của Nghị định để xác định phần việc phải điều chỉnh.

4. Cơ quan nào cấp giấy phép xây dựng theo quy định mới?
Thẩm quyền được phân định theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; cần xác định theo loại, cấp công trình và địa bàn.

Mục 05HTIC đồng hành

Công ty Luật TNHH HTIC (TP.HCM) đồng hành cùng chủ đầu tư, nhà thầu và nhà đầu tư FDI trong việc rà soát pháp lý dự án theo Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026: phân loại dự án, chuẩn hoá quy trình cấp phép – thẩm định – nghiệm thu, soát xét hợp đồng xây dựng và xử lý vướng mắc chuyển tiếp. Liên hệ HTIC để được tư vấn phù hợp với đặc thù dự án của bạn.